Rouw & verslaving

Soms is verslaving niet het probleem, maar een manier om pijn te dragen

Verdriet, verlies, trauma, eenzaamheid, stress, schaamte of gevoelens die lange tijd zijn weggestopt kunnen zo zwaar worden dat iemand manieren zoekt om tijdelijk niets meer te hoeven voelen. Alcohol, drugs, gamen, gokken, eten of ander dwangmatig gedrag kunnen dan een vorm van verdoving of ontsnapping worden.

Maar verdoven neemt het onderliggende verdriet niet weg.

Binnen mijn begeleiding kijken we daarom niet alleen naar het gedrag, maar vooral naar wat er onder dat gedrag ligt.

Wanneer rouw en verslaving met elkaar verweven raken

Na het verlies van een dierbare kan het dagelijks leven volledig veranderen. Zeker na een plotseling overlijden, zelfdoding, een scheiding of ander ingrijpend verlies kunnen gevoelens ontstaan die moeilijk te dragen zijn:

  • intens verdriet;
  • schuldgevoel;
  • boosheid;
  • leegte;
  • angst en onrust;
  • slaapproblemen;
  • eenzaamheid;
  • verlies van zingeving;
  • moeite om emoties te voelen of juist te reguleren.

Sommige mensen zoeken vervolgens steeds vaker verdoving. In eerste instantie kan dat tijdelijk verlichting geven. Later kan het juist nieuwe problemen veroorzaken.

Er kan dan een cirkel ontstaan: pijn → verdoving → tijdelijke rust → schuld of problemen → meer pijn → opnieuw verdoving.

Het doorbreken van die cirkel vraagt meestal om meer dan alleen stoppen met het middel of het gedrag.

Rouw kan ook ontstaan dóór verslaving

Rouw ontstaat niet alleen na een overlijden. Verslaving kan zelf grote verliezen veroorzaken: een relatie die stukloopt, verloren vriendschappen, werk, financiële zekerheid, gezondheid of jaren waarin het leven grotendeels door de verslaving werd bepaald.

Ook tijdens herstel kan rouw ontstaan. Je neemt immers afscheid van iets dat, hoe destructief het uiteindelijk ook werd, lange tijd een functie heeft gehad. Het middel of gedrag bood misschien rust, verdoving, zelfvertrouwen of ontsnapping.

Stoppen betekent daarom soms ook leren leven met gevoelens die jarenlang niet gevoeld hoefden te worden. Daar mag ruimte voor zijn.

Rouw na een overlijden door verslaving

Wanneer iemand overlijdt als gevolg van alcohol, drugs of andere verslavingsproblematiek kan rouw extra ingewikkeld zijn. Naast verdriet kunnen er schuldvragen ontstaan.

Had ik meer moeten doen?
Waarom heb ik niet gezien hoe ernstig het was?
Waarom heeft hij of zij niet voor ons gekozen?
Had ik nog één keer moeten ingrijpen?

Soms is er ook boosheid. Op de overledene. Op de hulpverlening. Op jezelf. Of op familieleden. Daarnaast kan schaamte of het oordeel van de omgeving ervoor zorgen dat nabestaanden zich juist terugtrekken.

Binnen rouwbegeleiding mag ook voor deze gevoelens plaats zijn. Liefde en boosheid kunnen naast elkaar bestaan. Verdriet en opluchting soms ook. Rouw hoeft niet netjes of logisch te zijn.

Begeleiding zonder oordeel

Verslaving wordt nog vaak bekeken vanuit zwakte, gebrek aan discipline of verkeerde keuzes. Maar achter verslavingsgedrag bevindt zich bijna altijd een mens met een verhaal.

Mijn begeleiding richt zich daarom niet op veroordelen, maar op begrijpen: wat probeert het gedrag voor jou op te lossen?

Wanneer je begrijpt welke functie een patroon heeft, ontstaat er ruimte om andere manieren te ontwikkelen om met pijn, spanning en verlies om te gaan. Dat betekent niet dat gedrag zonder consequenties blijft. Herstel vraagt juist ook om verantwoordelijkheid nemen. Maar verantwoordelijkheid nemen lukt vaak beter vanuit inzicht dan vanuit schaamte.

Holistisch kijken naar herstel

Binnen mijn werkwijze kijk ik naar de mens als geheel. Niet alleen naar klachten of gedrag, maar ook naar lichaam, emoties, gedachten, relaties, leefomgeving, zingeving en persoonlijke geschiedenis.

Afhankelijk van jouw hulpvraag kunnen elementen worden gecombineerd uit psychosociale begeleiding, toegepaste psychologie, rouwtherapie en holistische begeleiding. Niet iedere methode past bij ieder mens. Daarom kijken we samen naar wat jij nodig hebt.

Meer lezen

Een kennismakingsgesprek

Wil je onderzoeken wat passende begeleiding voor jou kan betekenen? Je bent welkom voor een kennismakingsgesprek waarin we samen kijken naar jouw situatie, jouw hulpvraag en welke vorm van begeleiding daarbij past.

Bij acute psychiatrische problematiek, ernstige ontwenning of een directe medische of suïcidale crisis is gespecialiseerde medische of psychiatrische zorg noodzakelijk. Psychosociale begeleiding kan daarbij aanvullend zijn, maar vervangt deze zorg niet.